Page 49 - 《中国医疗器械杂志》2026年第2期
P. 49

−250
                                                      10
                                                      10
                 −200
                宽度
                                                      10
                 −150
                                                      10
                   −500 −450 −400 −350 −300 −250 −200 −150 −100
                                 长度
                                (a) 停机1 min
                             (a) 1 min post-irradiation  10 2 1 0 −1 −2  (μSv/h)  周围剂量当量率
                                                      10 2
                 −250
                                                      10 1
                 −200
              Chinese Journal of Medical Instrumentation  10 0  (μSv/h)  周围剂量当量率                 2026年 第50卷 第2期
                宽度                                    10 −1
                 −150                                 10 −2
                   −500 −450 −400 −350 −300 −250 −200 −150 −100研  究  与  论  著
                                 长度
                                (b) 停机10 min
                             (b) 10 min post-irradiation

                                                      10 2      放射性核素种类、活度、活度浓度的模拟结果及其
                 −250
                                                      10 1      主要γ能量范围与分支比如表1所示。结果表明,在
                宽度/cm  −200                           10 0 −1  (μSv/h)  周围剂量当量率/  冷却1 min时,患者模体产生的主要放射性核素为
                                                      10
                                                                     11
                                                                                   15
                 −150                                 10 −2     10 C、 C、 N、 O和 O,其中活度占比较高的分
                                                                          13
                                                                               14
                   −500 −450 −400 −350 −300 −250 −200 −150 −100
                                                                    11
                                                                         15
                                 长度/cm                          别为 C和 O,二者发生β+衰变并发射正电子,随
                                (c) 停机45 min                    后湮灭,最终产生511 keV的γ光子。治疗床的材质
                             (c) 45 min post-irradiation
                                                                是碳纤维板,产生的主要放射性核素为 C、 C及
                                                                                                     10
                                                                                                          11
               图4   停机1 min、10 min和45 min时治疗室内周围剂量当量
                                  率分布                           13 N,在衰变过程中主要产生能量为511 keV的γ光
               Fig.4  Distribution of ambient dose equivalent rate in therapy room at
                             1 min, 10 min and 45 min           子。MLC产生的放射性核素较多,其中半衰期大
                                                                                                    174
                                                                                              172
                                                                            11
                                                                                                         174
                                                                                       171
                                                                                 163
               2.4    停机后各关注点的感生放射性模拟结果                         于10 min的有 C、 Yb、 Ta、 Ta、 W、 Ta、
                                                                                  179
                                                                                        179
                                                                      177
                                                                            178
                  能量为400 MeV/u的碳离子束水平照射15 min,                  175 W、 W、 Re、 Re和 W,其衰变过程产生的
              停机后冷却1 min时,患者模体、MLC及治疗床的                         γ能量为38.2~3 445.2 keV。

                                      表1   停机后冷却1 min各部件的主要感生放射性核素活化结果
                            Tab.1  The activation results of major induced radionuclides in each component after 1-minute of cooling
                                       停机1 min   停机 1 min活度                           主要γ射线能量/keV
                        核素     半衰期                              γ能量范围/keV
                                                           −1
                                        活度/Bq    浓度/(Bq·min )                            及分支比(%)
                         10
                          C   19.255 s  7.05E+04   7.83E+00      511~1 021.6       511 (199.92%), 718.4 (100%)
                         11
                          C   20.38 min  1.03E+06  1.15E+02         511                 511 (199.53%)
               患者模体      13 N  9.965 min  7.85E+04  8.72E+00        511                 511 (199.61%)
                         14
                          O   70.606 s  3.73E+04   4.15E+00          —                       —
                         15
                          O   122.24 s  1.71E+06   1.90E+02         511                 511 (199.80%)
                         10
                          C   19.255 s  8.47E+02   1.25E−02      511~1 021.6       511 (199.92%), 718.4 (100%)
                治疗床      11 C  20.38 min  3.81E+04  5.64E−01        511                 511 (199.53%)
                         13
                          N   9.965 min  6.54E+02  9.68E−03         511                 511 (199.61%)
                         11
                          C   20.39 min  2.49E+05  3.28E+02         511                 511 (199.53%)
                        148
                          Dy   3.1 min  2.46E+04   3.24E+01      511~1 247.2       620.2 (96.39%), 511 (7.55%)
                        149
                          Dy   4.2 min  2.55E+04   3.36E+01      511~2 029.6  511 (12.4%), 1 776.2 (11.7%), 789.4 (11.6%)
                        163
                          Yb 11.05 min  2.96E+04   3.90E+01     123.2~1 907.8  511 (31%), 860.3 (24%), 1 746.7 (4.1%)
                        167
                          Hf  2.05 min  4.84E+04   6.39E+01         92.3                 92.3 (100%)
                        169
                          Ta   4.9 min  4.89E+04   6.44E+01      96.2~135.7         96.2 (100%), 135.7 (100%)
                        169
                          HF  3.24 min  7.53E+04   9.93E+01      38.2~177.1    38.2 (100%), 77.8 (100%), 177.1 (100%)
                        170
                          Ta  6.76 min  5.70E+04   7.52E+01     221.1~1 472.5  511 (135%), 988.0 (7.1%), 861.2 (6.7%)
                        171
                          W    2.4 min  4.22E+04   5.56E+01      101.9~1 066  101.9 (100%), 568.4 (100%), 1 066 (100%)
                        171
                          Ta  23.3 min  4.00E+04   5.27E+01      52.1~478.7   52.1 (100%), 130.7 (100%), 294.5 (100%)
                        172
                          Ta  36.8 min  3.07E+04   4.05E+01      95.3~1 544.6  214.1 (55%), 511 (55%), 1 109.3 (14.9%)
                 MLC    172
                          W    6.6 min  7.39E+04   9.74E+01       123.3~743    123.3 (135%), 253.8 (100%), 743 (26%)
                        174
                          W    35 min  6.48E+04    8.54E+01      112.4~981.8  243.7 (48.8%), 112.4 (26.5%), 739.3 (6.2%)
                                                                               91.0 (15.9%), 206.5 (60%), 511 (47%),
                        174
                          Ta   1.05 h  2.08E+04    2.75E+01      91.0~1 228.3
                                                                                        1 205.9 (4.9%)
                        175
                          W    35 min  6.91E+04    9.11E+01        184.5                 184.5 (4.8%)
                        177
                          W   135 min  4.17E+04    5.50E+01      70.5~1 182.5  115.7 (47.3%), 186.2 (15.2%), 1 036.4 (9.7%)
                        178                                                   511 (61%), 237.0 (44.5%), 106.0 (23.4%),
                          Re  13.2 min  4.31E+04   5.69E+01     106.0~3 445.2
                                                                                         938.8 (9.9%)
                        178
                          Ta  9.31 min  5.39E+04   7.11E+01      93.1~1 350.6  93.1 (6.6%), 511 (2.5%), 1 350.6 (1.2%)
                        179                                                     430.2 (28.1%), 290.0 (27.0%), 1 680.3
                          Re  19.5 min  4.42E+04   5.83E+01      82.8~1 808.9
                                                                                           (13.0%)
                        179
                          W   37.05 min  2.26E+05  2.98E+02         30.7                  30.7 (18%)
                        180
                          Re  2.44 min  8.26E+04   1.09E+02      103.6~902.8   902.8 (91%), 103.6 (22.5%), 511 (20%)
                                                             163
   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54